مرغ مینا

مرغ مینا Myna bird

تاریخچه و زادگاه اصلی مرغ مینا

مینا یا مرغ مینا (Myna) نام عمومی گروهی از پرندگان از خانوادهٔ سارها است. این پرندگان متعلق به راستهٔ گنجشکسانان بوده و شامل بیش از ۳۵ گونه مختلف هستند. خانواده ساران «Sturnidae» خانواده‌ای است که سه جنس مرغ مینا را در بر می‌گیرد و این جنس‌ها عبارتند از: جنس مینای گوشواره‌ای یا گراکولا Gracula (دوازده گونه)، جنس مینای معمولی یا آکری دوتریس Acridotheres (هشت گونه) و بالاخره جنس مینای بالی یا لیکوپسار Leucopsar (یک گونه).

مینای معمولی یا مینای هندی (نام علمی: Acridotheres tristis): این پرنده بومی آسیا از ایران تا اندونزی است و توسط انسان به مناطق دیگر دنیا معرّفی شده است. این پرنده یک پرندهٔ سخنگو و همه چیز خوار می باشد. مینا ها بومی جنوب آسیا و کشورهایی مثل هند، پاکستان و بنگلادش هستند. چندین گونه از میناها به خصوص گونهٔ مینای معمولی به مناطقی وسیع در آمریکای شمالی، استرالیا، آفریقای جنوبی، فیجی و نیوزیلند بطور غیرطبیعی وارد شده و در این مناطق پراکنده و تکثیر شده‌اند.

این پرندگان در یونان باستان بعنوان پرنده زینتی اشراف زادگان و در هند بمدت ۲۰۰۰ سال پرنده ای مقدس تلقی میشده است.

ویژگی های ظاهری در مرغ مینا

دو گونه مرغ مینای معمولی و مینای گوشواره ای بیشتر در خانه نگهداری می شوند.

مینای معمولی: سر و گردنی سیاه رنگ و پشت و سینه آن قهوه‌ای رنگ و در هنگام پرواز لبه‌های دم و زیر بال‌ها به رنگ سفید دیده می‌شوند. منقار و پاها و پوست پشت چشم‌ها به رنگ زرد است. رنگ پر مینای ماده همانند مینای نر است اما جثه کوچک تری دارد و رنگ پر و بال آن کم رنگ تر است. این پرنده برخلاف بسیاری از پرندگان به جای جهیدن بر روی زمین راه می‌روند. لکه‌های زرد موجود در پس سر مینای گوشواره‌ای در مینای معمولی دیده نمی‌شود و یا به صورت‌های دیگر و رنگ‌های دیگر ظاهر می‌شوند برای مثال در «مینای بانک» این لکه به رنگ پرتقالی است. لبه‌های دم پرنده در گونه مینای معمولی به رنگ سفید است و در مینای دمگاه سفید، رنگ پرهای اطراف دم پرنده نیز به رنگ سفید است.
مینای گوشواره‌ایبه طور کلی رنگ پر و بال تمام انواع مینای گوشواره‌ای سیاه متالیک است که در صورت تابش نور به رنگ‌های ارغوانی رنگین کمان، فیروزه‌ای و یا سبز تیره در می‌آیند. تمامی انواع مینای گوشواره‌ای، لکه‌های زردی در پشت و زیر چشم دارند که اندازه آن ازگونه‌ای به گونه دیگر متفاوت است و رنگ آن از زرد تیره تا زرد روشن متفاوت است، به این لکه‌ها «گوشواره» می‌گویند. تعداد این لکه‌ها معمولاً در پس سر دو عدد و در زیر چشم یک عدد می‌باشد و در برخی از گونه‌ها ممکن است که این لکه‌ها به یکدیگر متصل شده و لکه زرد بزرگی در پس سر پرنده تشکیل دهند. 

شخصیت و خصوصیات رفتاری مرغ مینا

این پرندگان دارای پاهایی قوی بوده و در طبیعت به صورت اجتماعی و در دسته‌های بزرگ قابل مشاهده هستند. پرواز میناها قوی و مستقیم بوده و معمولاً مناطق باز و دشتی دارای درختان و بوته‌های پراکنده را به عنوان زیستگاه خود انتخاب می‌کنند. اکثر میناها، شکاف‌ها و سوراخ‌ها را برای آشیانه و تخم‌گذاری خود انتخاب می‌کنند. طول عمر میناها در طبیعت میتواند بین ۳ تا ۲۵ سال است ولی اکثراً حدود ۸ تا ۱۰ سال عمر میکنند.

پرنده مرغ مینا بسیار باهوش است و جوجه های آن توان یادگیری بالایی دارند و به شرایط مراقبت و تعلیم صحیح، پاسخ مثبت می دهند. 

ویژگی اصلی و مهم مرغ مینا سخنگو، آواز و گفتار اوست. آن‌ها دارای آوازی گسترده و متنوع از قبیل: سوت، جیغ، چهچهه و … هستند که به شکل فوق‌العاده‌ای مشابه صدای انسان به گوش می‌رسد. این پرندگان (گوشواره‌ای ‌و معمولی) قابلیت و توانایی یادگیری حداکثر ۱۰۰ کلمه را دارند.  این پرنده‌ها عاشق بازی با انواع اسباب‌بازی هستند. به خصوص از بازی با وسایلی مانند زنگوله، آینه و درب بطری  و اسباب بازی خودشان لذت می‌برند. مینا ها بسیار پر جنب و جوش‌اند و حمام با آب را بسیار دوست دارند و بهتر است یک روز در میان آبتنی داشته باشند.

در کل این پرندگان شخصیتی کاملا دوستانه، پرجنب و جوش و باهوش دارند که با زندگی در قفس سازگار هستند. از تعامل و معاشرت با انسان‌ها بسیار لذت می‌برند. با این حال اصلا از نوازش خوششان نمی‌آید. میناهای جوان به راحتی با محیط و افراد جدید سازگار می‌شوند. از این رو بهتر است که آن‌ها را در موقعیت‌های مختلف مانند: سفر با ماشین، دامپزشکی، اتاق‌ها و … قرار داد. این پرنده‌ها به کسانی که به آن‌ها توجه بیشتری می‌کنند، نزدیک‌تر هستند. مرغ مینا خودش قفسش را تمیز می‌کند و این یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد آن‌ها به حساب می‌آید.

مرغ مینا

 

تشخیص جنسیت مرغ مینا

نرها و ماده ها به طور یکسان به نظر می رسند ، هیچ ویژگی خارجی ندارند که جنسیت را متمایز کند. طول این پرنده ۲۰ الی ۳۰ سانتیمتر است و نرهای بالغ کمی بزرگتر از ماده ها هستند و پوسته های روی گردنشان کمی طولانی تر است. نرها معمولاً جسورتر هستند. فاصله بین استخوان های لگن در نرهای بالغ وسیع تر از ماده ها است.

بعضی از منابع میگویند اگر داخل دهان به رنگ مشکی بود یعنی مرغ مینا نر است.

ویژگی های قفس

پیدا کردن یک قفس مناسب که به طور خاص برای پرنده مرغ مینا ساخته شده باشد کمی دشوار است اما سعی کنید قفس بزرگی پیدا کنید تا علاوه بر فضای زیاد به راحتی بتوانید آن را تمیز کنید. مناسب ترین ابعاد برای قفس عرض ۱۰۰-۹۰ سانتی متر و طول و ارتفاع ۶۰ سانتی متر است. برای پوشاندن کف قفس می توانید از چندین کاغذ استفاده کنید.

چوب نشیمنگاه :

در داخل قفس قسمتی را به قرار دادن یک تکه چوب اختصاص دهید تا پرنده روی آن قرار گیرد . بهتر است چوب طبیعی درخت همراه با پوسته و ناهمواری هایی باشد. سعی کنید چوب های مختلف با ابعاد مختلف درون قفس قرار دهید. اگر چوب صاف باشد باعث ایجاد بیماری پودودرماتیت در پرنده می شود که پاهای پرنده را ملتهب می سازد که درمان آن سخت است.

آشیانه :

جعبه ای را به عنوان لانه یا آشیانه درون قفس قرار دهید. از آنجا که پرنده مرغ مینا در طول روز چندین چرت کوتاه دارد، مکانی تاریک برای خواب پرنده این جعبه می تواند باشد.

محیط راحت :

قفس پرنده را در محیط راحتی از خانه قرار دهید. این مکان در نزدیکی نور خورشید باشد، اما این نور مستقیم نباشد. دمای اتاق برای پرنده مرغ مینا بهتر است حدود  ۲۴ درجه سانتی گراد باشد. اگر پرنده شما در معرض نور خورشید قرار ندارد بهتر است یک چراغ روشنایی نصب کنید.

قفس را در یک مکان شلوغ قرار دهید. از آنجا که این پرندگان بسیار اجتماعی هستند و تمایل دارند از تعامل انسان لذت ببرند، به راحتی می توانند در جامعه اجتماعی شوند. بهترین راه برای انجام این کار، قرار دادن آنها در مکانی است که می توانند با افراد مختلف صحبت کنند و مهارت های زبانی خود را توسعه دهند. آنها همچنین ممکن است با شخصی که قفسش را تمیز می کند و او را تغذیه می کند، پیوند محکمی برقرار کنند. پرنده مرغ مینا همچنین حافظه خوبی دارد و نسبت به بدرفتاری بسیار حساس هستند و اگر مورد آزار قرار بگیرند، سریع ناراحت می شوند.

سخنگو کردن مرغ مینا

برای آن ‌که بتوان مرغ مینا را به پرنده‌ای سخنگو تبدیل کرد، قبل از هر چیزی صبر، شکیبایی و زمان لازم است. همچنین کلمات مد نظر باید کاملاً واضح بیان و به دفعات زیاد تکرار شوند. برای سخنگو کردن این پرنده باید همانند یک کودک نوپا با او برخورد کرد. این پرنده به علت احساسات قوی که دارد، سریعاً رفتارهای آموزگار خود را درک می‌کند. اما برای آن که نتیجه بهتر و سریع‌تری در این راه بگیرید، باید از همان سنین کم آموزش را شروع کنید. زیرا پرنده‌های مینا در سنین کم استعداد فوق‌العاده‌ای در یادگیری دارند.

آموزش باید با کلمات ساده آغاز شود. همچنین در طول ۲۴ ساعت باید حداقل ۴ ساعت با پرنده در بازه‌های ۲۰ دقیقه‌ای صحبت کرد. در این راه برای کسب نتیجه‌ بهتر می‌توان از روش شرطی کردن استفاده کرد. به این منظور که اگر پرنده کار مد نظر شما را انجام داد، به او جایزه دهید. این فرآیند باید به صورت مداوم و در طول ۴ تا ۶ ماه انجام شود. هنگام آموزش کلمات باید بین هر واژه ۱۰ ثانیه مکث کرد، تا پرنده آن را درک کند. کلمات باید در هر تکرار تنها با یک لحن و تن صدا بیان شوند. از این رو همه‌ طول مدت آموزش باید توسط یک فرد انجام گیرد. زیرا پرنده‌ مینا بسیار باهوش است و تفاوت بین تن صداها را تشخیص می‌دهد.

مرغ مینا

تغذیه مرغ مینا

با شروع سه ماهگی کم کم خود پرنده شروع به غذا خوردن می کند و می توانید به غیر از غذای مخصوصش سایر غذاها و میوه ها را به آهستگی وارد رژیم غذایی او کنید.
مرغ مینا از انواع غذاهایی که در خانه یافت می شود مانند : انواع میوه (موز، گلابی، سیب، انگور و… به غیر از گروه مرکبات)، غلات و حبوبات پخته، سبزیجات، آجیل خام، سیب زمینی پخته و … تغذیه می کنند. سعی کنید در رژیم غذایی مینا از مواد غذایی با آهن کم استفاده کنید زیرا کبد و طحال مرغ مینا نسبت به آهن حساس است و تجمع آهن در کبد سبب بروز بیماری هموکروماتوزیس و حتی تلف شدن پرنده می گردد. سبزیجاتی مانند اسفناج، حبوباتی از قبیل عدس، آجیل هایی مانند پسته و گوشت قرمز و جگر میزان آهنشان بالاست. 
این پرنده به علت سرعت هضم بالا محیط زندگی خود را زود کثیف می کند و احتیاج به تمیز کردن مرتب قفس دارد.

غذاهای با میزان ویتامین C زیاد ( مانند مرکبات و مواد غذایی ترش ) باعث افزایش جذب آهن از روده و تجمع آن در کبد می شوند بنابراین نباید از آنها استفاده نمود.

علاوه بر اینها، میزان کربوهیدرات غذای مرغ مینا نیز باید متعادل باشد تا از بروز کبدچرب جلوگیری شود.

از آنجائیکه مرغ مینا در دسته پرندگان منقار نرم قرار دارد، نمیتواند از غذاها و دانه های سخت استفاده کند. میزان ایده آل مواد مغذی در تغذیه مینا شامل ۱۸٪ پروتئین و ۸٪ چربی است. از منابع پروتئینی میتوان میل ورم، جیرجیرک، سویا را نام برد که میتوان یک روز در میان در برنامه غذایی پرنده قرار داد.

پلت های کم آهن بصورت دان آماده بعنوان غذای اصلی و مخصوص مرغ مینا در بازار وجود دارد و ۸۰ – ۷۵ درصد غذای مرغ مینا را تشکیل می دهند.

آووکادو، ریواس، شکلات، پیاز ، غذای شیرین، دانه های خوراکی و الکل برای مرغ مینا مضر و گاهی سمی هستند و همچنین نباید از سبزیجات، میوه های آبدار مثل هندوانه و طالبی، کاهو، خیار و گوجه فرنگی به مقدار زیاد در تغذیه مرغ مینا استفاده نمود.

تولیدمثل مرغ مینا

ابتدا لازم است که جنس نر و ماده آن به سن بلوغ کامل جنسی رسیده باشند. بلوغ جسمی در این پرندگان برای بیشتر نژادها از ۱.۵ سالگی به بعد معمولا شروع شده و در سن ۲ سالگی میتوان گفت که مرغ مینا قادر به تولید مثل می باشد. مخصوصا مرغ مینای نر در سن ۲ سالگی بیشتر درگیر تنش های جنسی شده و مست میشود. آنها در این سن نیاز به جفت دارند و اگر جفت مناسبی پیدا کنند حتما تولید مثل خواهند داشت. تشخیص سن و جنسیت مرغ مینا اصلا کار ساده ای نیست. برای مشخص کردن جنسیت و سن بهترین روش آزمایش DNA روی خون و پر می باشد.

مرغ مینا معمولا در بهار و تابستان اقدام به تخم گذاری کرده و هر بار نیز۳ تا ۵ تخم آبی رنگ می گذارد. طول دوره انکوباسیون تخمها ۱۵ – ۱۳ روز است و پرنده نر و ماده مشترکاً بر روی تخمها می خوابند. جوجه ها پس از خروج از تخم بمدت ۲۸ روز در آشیانه زندگی و رشد می کنند.

مرغ مینا