فنچ

فنچ

 زادگاه و پراکندگی فنچ

فنچ ها پرندگانی جذاب خود جوش و کاملا بازیگوش هستن که زادگاه آنان استرالیا و بعضی از کشورهای گرمسیری در شرق آسیا و افریقا از جمله هند و پاکستان و مصر نیز می باشد و به تازگی نژادهای دیگری از این پرنده وارد ایران شده اند. برخی از گونه های آن نظیر فنچ راه راه بومی استرالیا می باشد و برخی گونه های دیگر در مناطق وسیعی از اروپا پراکنده‌اند. همچنین گونه‌های دیگری از این پرنده را می‌توان در اندونزی و تیمور شرقی به صورت بومی و در آمریکا، پرتغال و پورتوریکو بصورت رها سازی شده یافت. این پرنده در دشت ‏های باز با درخت و درختچه‏ های پراکنده زیست می‏ کنند. اما با مزاحمت‏ های انسان نیز کنار آمده و حتی در جاهایی که زیستگاهشان از بین می‏ رود و جای آن را ساخته‏ های دست بشر می‏ گیرد نیز به زندگی ادامه می ‏دهد.

فنچ راه‌راه یا سهره گورخری (Zebra Finch، نام علمی:Taeniopygia guttata نام علمی قدیمی: guttata Poephila) یکی از گنجشک‌سانان با طول متوسط ۹ سانتیمتر بومی چمنزارهای استرالیا می‌باشد. با توجه به اینکه کشور استرالیا دارای سیاست درهای بسته برای صدور حیوانات به خارج می‌باشد، اغلب فنچ‌هایی که در خارج از این کشور دیده می‌شوند در استرالیا متولد نشده‌اند.

ویژگیهای ظاهری فنچ

فنچ‌های راه راه (گورخری) دارای تنوع رنگ بسیاری می‌باشند و در زمره معروفترین پرندگانی که در قفس نگهداری می‌شوند، به‌شمار می‌آیند. فنچ‌های راه راه حیوانات دلپذیری برای نگهداری در منزل، محل کار و … محسوب می‌شوند. یک فنچ نر بالغ رنگین‌تر و معمولاً به راحتی از فنچ ماده قابل تشخیص است. یک فنچ نر به‌طور معمول دارای نوک و گونه‌های نارنجی روشن، هاشورهای سیاه و سفید در سرتاسر گلو و سینه و خال‌های قهوه‌ای در دو طرف بدن می‌باشد.

 فنچ ها از نظر قدی تا ۱۲/۵ سانت رشد کرده و تقریبا ۵ سال عمر می کنند.

عموما در جهان نژادهای بسیاری از فنچ یافت می شود اما نژاد قفسی آن در جهان و در ایران عمدتاً ۲ گونه است:

۱٫ فنچ کامل سفید

۲٫ فنچ گور خری یا زبرا

تفاوت این دو گونه فقط فقط در ظاهر پرنده است مثلا گونه ماده فنچ در نوع زیرا خاکستری کامل است. اما ماده در نوع سفید تمام بالهایش سفید است.

انواع فنچ مصری یا جاوا یا نرگسی

این آخرین نوع فنچ جاوا است که بسیار شبیه به نوع وحشی است ولی بدن آنها خاکستری است و در نگاه اول واقعا شبیه به نوع وحشی خود است که به نام Pied نامیده می شود

انواع فنچ مصری

یکی دیگر از انواع فنچ های جاوا یا نرگسی یا مصری نوع Cream یا Pastel Fawn است.

این نوع یکی از انواع گران ترین و کمیاب ترین فنچ ها است که بدنی سفید دارند با کلاه، دم و زیر شکم قهوه ای هستند.

واریته های فنچ

گونه‌های فنچ عبارتند از :

فنچ راه راه ، فنچ طوطی وار آبی رخ ، فنچ بنگالی ، فنچ نواری ، فنچ جاوه ، فنچ بلوطی ، فنچ چاشنی ، فنچ مونیای سر سفید ، فنچ مونیای ملوکان ، فنچ آوازه خوان ، فنچ کشیش آفریقایی ، فنچ سرخ زیبا

فنچ

معرفی فنچ گلدین

فنچ گلدین (Gouldian Finch) از زیبا‌ترین گونه‌های فنچ در جهان است که به آن سهره استرالیایی نیز می‌گویند. فنچ گلدین یا فنچ طلایی به نام‌های فنچ رنگین کمان و بانوی فنچ ها نیز شناخته می‌شود. پیدایش این فنچ‌ ها از مناطقی در کشور استرالیا اعلام شده است و به دلیل امکان تکثیر در قفس، امروزه در اکثر نقاط دنیا به ویژه در کشورهای هندوستان و پاکستان یافت می‌شوند. طول عمر فنچ ‌های گلدین در شرایط مناسب بین ۶ تا ۷ سال است و دمای مناسب جهت نگهداری آن‌ها بین ۲۱ تا ۲۸ درجه سانتیگراد همراه با رطوبت متناسب ۵۵ الی ۶۵ درصد در نظر گرفته می‌شود.

انواع فنچ گلدین بر اساس رنگ

شاخص‌ترین رنگ‌های این نوع فنچ مربوط به سر آن است که به سه رنگ سیاه، قرمز و زرد هستند.

رنگ‌های فنچ گلدین به سه دسته تقسیم می‌شوند:

۱٫ رنگ سر: قرمز- مشکی- زرد- سفید

۲٫ رنگ سینه : سفید- بنفش

۳٫ رنگ پشت: زرد – سبز- آبی- سفید

البته رنگ‌های دیگری از آن‌ها در اثر جهش ژن و در تولید مثل به شکل نگهداری در قفس به وجود آمده‌اند و قابل ذکر است که نژاد زرد سینه سفید با سر و نقاب قرمز کمیاب می‌باشد.

 
فنچ گلدن
فنچ های گلدین

خصوصیات رفتاری فنچ

این پرنده‏ ها بسیار پر سر و صدا هستند. صدای آنها می ‏تواند یک بییپ یا مییپ بلند باشد و در واقع صدای آنها تعداد کمی از این نوع صدا است. ریتم آواز در نرها پیچیده‏ تر است، و آواز هر نر متفاوت است. هر چند پرنده‏ ها صدایشان با دیگر اعضای خانواده‏ هایشان یکسانی ‏هایی دارد. و همه فنچ ‏ها در یک چهارچوب خاص و یک ریتم خاصی آواز می‏ خوانند. فنچ نر صدایش را با اختلافی کم به جوجه نر منتقل می ‏کند. آواز تا دوره بلوغ ممکن است تغییر کند اما پس از آن در تمام طول عمر پرنده ثابت باقی می‏ ماند. تحقیقات علمی در موسسه «ریکن» در ژاپن اشاره کرده است که آواز خواندن در ماده‏ ها در واقع یک پاداش برای هیجان فنچ نر می ‏باشد، و باعث هیجانی‏ تر شدن وی می ‏شود.

فنچ‏های نر توانایی آواز خواندنشان را در دوره بلوغ و زمانی که ماده‏ ها هنوز این توانایی را ندارند، بدست می‏ آورند. علت این رشد متفاوت، جایی در دوران جنینی است که فنچ ‏نر استروژن را تولید می‏ کند، که این هورمون در مغز شبیه تستسترون می‏ شود، که به پیشرفت سیستم اعصاب مورد نیاز برای آواز خواندن می‏ انجامد. صدای آنها با تعداد کمی آواهای درهم شروع می‏ شود. اما آنها دائم سعی و تلاش می‏ کنند آواز خود را با آنچه از صدای پدرشان در خاطرشان مانده تطبیق بدهند، و صدایشان بسرعت تکمیل می ‏شود. در طول این مدت آنها آوازشان را با صداهایی که در اطرافشان می ‏شنوند، تکمیل خواهند کرد. همچنین از صدای آواز سایر نرهای نزدیک خودشان نیز الهام می‏ گیرند.

فنچ ‏های نر از صدایشان تا حدودی برای یافتن جفت استفاده می‏ کنند و برای جفت گیری معمولا از یک صدای منظم بلنداستفاده می ‏کنند. همچنین فنچ‏ ها یک صدای «هیس» در موقعی که قصد دفاع از محدوده خود را دارند از خود تولید می ‏کنند.

محبوبیت آنها به خاطر توانایی زیادشان در تولید مثل است و هر کسی می ‏تواند از آنها جوجه بگیرد و توانایی آنها در زندگی در مناطق خشک. این توانایی ‏ها باعث شده که فنچ به عنوان یک پرنده آواز خان خانگی مورد پسند عامه قرار بگیرد. فنچ‌های گلدین سر و صدای زیادی ندارند و صدای آوازشان بر خلاف فنچ‌های دیگر دارای صدای زیر بوده و حتی بعضی مواقع از صدای پرندگان دیگر تقلید می‌کنند.

فنچ ها نسبت به صحبت کردن و یا سوت زدن آدمی عکس العمل نشان داده و از این کار خوشحال می‌شوند، اما متأسفانه قدرت تقلید صدا را ندارند.

– فنچ ها حمام کردن را خیلی دوست دارند؛ به همین خاطر می‌بایست در فصول گرم سال، آب نیمه گرم با ارتفاع مناسب با قد پرندگان، در اختیار آن‌ها قرار داد و بلا فاصله بعد از استحمام آب را برداشت.
وجود گربه در خانه می تواند تهدیدی جدی برای فنچ باشد، حتی اگر گربه نتواند به طور مستقیم از لا به لای میله های قفس به پرنده آسیبی برساند، حضور آن موجب ناراحتی شدید پرنده می‌شود.

فنچ ها متابولیسم بالایی دارند و به سرعت گرسنه می شوند. قدرت بدنی بالای این پرنده در نگهداری در خانه باعث می شود که از آن به عنوان گونه مقاوم و کم هزینه در بین تمامی گونه ها نام برد.

تغذیه فنچ

فنچ جزو پرندگان دانه خوار است و منقارشان برای پوست کندن دانه‏ های ریز تناسب یافته‌است. فنچ‏ها ارزن را ترجیح می‏ دهند، اما تخم سایر میوه ‏ها را نیز می‏ خوردند. همزمان که آنها ارزن را به عنوان غذای اصلی می‏ خورند، از خوردن میوه (خیار، پرتقال، انگور، سیب و سبزیجات (کاهو ، سبزی خوردن و …) و تخم مرغ (مخصوصا هنگام تخم گذاری) لذت می‏ برند. آنها همچنین غذاهای زنده مثل کرم ارزن و یا سایر حشرات را نیز دوست دارند. آنها همچنین به شاخه کوچک ارزن نیز علاقمند هستند و یک یا دو پرنده یک شاخه کوچک را در عرض چند روز خواهند خورد. فنچ‏ ها در خوردن بسیار حریص و شلوغ هستند، مثلا دانه‏ ها را به هر سو پخش می‏ کنند.

فنچ ها حتما باید همیشه غذا در دسترس داشته باشند ؛ آن ها معمولا  تمام  ۲۴ ساعت گرسنه هستند. غذای فنچ باید بیشتر مواد ضروری را شامل شود که این مواد ضروری شامل دانه ها، غلات ، میوه ها و سبزیجات می باشند و همچنین هر روز باید غذای فنچ را تازه کنید و حداقل روزانه یک سوم کاسه غذایی او را پر کنید.

سبزیجات باید ۱۵ درصد رژیم فنچ را تشکیل دهند و یک روز در میان به او داده شوند. میوه ها باید ۵ درصد رژیم غذایی فنچ را شامل شوند و بهتر است که یک بار در هفته به فنچ ها میوه بدهید. هرگونه میوه یا سبزیجات خورده نشده را بعد از ۴ ساعت از قفس فنچ بیرون بیاورید.

تخم مرغ پخته، پاستای گندم ، لوبیا و نخود جزء ایده آل  رژیم غذایی فنچ هستند و باید ۵ درصد از رژیم فنچ را تشکیل دهند. 

غذای فنچ ‌های گلدین مخلوطی از ارزن ریز و کتان و تخم چمن است . همچنین می‌توان تخم کاهو و خرفه و … را در وعده غذایی آن‌ها قرار داد و از غذای نرم رنده شده و مکمل‌های تقویتی آماده به همراه میوه‌ها و کرم‌های ریزخشک شده برای تغذیه آن‌ها استفاده کرد. فنچ های گلدین از نظر مقدار مصرف غذا و دان خوراکی نسبت به گونه‌های دیگری از فنچ‌ها از قبیل فنچ‌های معمولی و زبرا و … کم خوراک‌تر هستند .

فنچ

تعیین جنسیت فنچ

اگر با دقت به سینه جوجه‌ها نگاه کنید دو مشخصه به شما کمک می‌کند تا بفهمید جوجه‌های شما نر هستند یا ماده:
لکه سیاه روی سینه که در جوجه‌ها به محض شروع تغییر رنگ نوک دیده می‌شود نشانه نر بودن جوجه است.

  1. تمایز رنگ سفید و خاکستری در سینه که کاملا به صورت یک خط دیده می‌شود نشانه نر بودن جوجه است در صورتیکه در ماده رنگ خاکستری به صورت طیفی به سمت سفید تغییر رنگ می‌دهد و خط مشخصی برای این تغییر رنگ نمی‌توان مشخص کرد.

علاوه بر نشانه‌های بالا می‌توان گفت راحت‌ترین راه برای تشخیص جنسیت فنچ از طریق صدای آن‌هاست. فنچ ماده فقط بیق بیق می‌کند اما فنچ نر علاوه بر بیق بیق کردن چه چه هم می‌زند و آواز آن چیزی شبیه آواز قناری است.

(این مورد هم برای فنچ سفید و خاکستری درست است)

یک فنچ معمولی نر به‌ طور معمول دارای نوک و گونه‌های نارنجی روشن، هاشورهای سیاه و سفید در سرتاسر گلو و سینه و خال های قهوه‌ای در دو طرف بدن است. همچنین نرها قابلیت آواز خواندن و رقصیدن دارند و جثه‌‌شان بزرگتر از ماده‌ها است.

 

قفس مناسب برای فنچ

حتی المقدور باید از قفس‌های بزرگ ار برای نگهداری از فنچ ها بکار ببرید. قفس را در مکانی آرام و کم تردد بر اساس رعایت تنظیم دما و رطوبت مطلوب جهت پرورش و جوجه کشی قرار دهید. دمای  مناسب برای زندگی کردن فنچ ها ۱۵ تا ۲۴ درجه سانتی‌گراد با نور کافی و مناسب می‌باشد. لازم است که پرنده را در مکانی بسیار کم رفت و آمد قرار بدهد تا پرنده احساس راحتی و آرامش نماید.

بهتر است که حتی‌الامکان این محیط به اندازه کافی بزرگ و جادار باشد تا حیوان پرواز کند (در حدود ۳۰ – ۴۰ cm مناسب است). با افزایش تعداد آن‌ها بهتر است که یک قفس بزرگتر انتخاب کنیم حال چنانچه محیط زندگی آن‌ها کوچک باشد پرنده از جست و خیز باز می‌ماند و بدنش کرخت شده، گوشه‌گیر می‌شود و شادابی اولیه خود را از دست می‌دهد.

اگر در محیط زندگی پرنده چند شاخه خشک در جهات مختلف و بدون هیچ قاعده خاصی قرار دهیم این محیط طبیعی تر به نظر می‌رسد و برایشان جذاب‌تر است یا می‌توان شاخه و برگ‌های مصنوعی در قفس قرار داد.

باید توجه داشت که این گل یا شاخه فاقد اکریل و سایر مواد شیمیایی باشد چون معمولا فنچ‌ها نسبت به وسایلی که در قفس می باشد کنجکاوند و این مواد می‌تواند سبب مرگ آن‌ها شود.

در صورت امکان، بهتر است در اتاقی که در و پنجره آن بسته است در قفس را باز کنید و آن‌ها را در اتاق آزاد کنید تا کمی پرواز آن‌ها را سر حال بیاورد و از افسردگی و کرختی در آیند.

می‌توان لانه فنچ گلدین را از آشیانه‌هایی با الیاف بافته شده از درختان و یا از جعبه‌های چوبی در نظر گرفت، به طوری که نور کمتری به داخل لانه نفوذ کند. همچنین باید مقداری پوشال از شاخه و برگ ریز درختان و تخم پنبه (پنبه دانه) در داخل قفس فنچ‌های گلدین قرار داد تا آنها برای لانه سازی استفاده کنند.

 

 

فنچ

تولیدمثل فنچ

پس از لانه سازی نوبت به تخم گذاری می‌رسد که ممکن است بین ۷ تا ۴۰ روز بعد از لانه سازی انجام شود.

بعد از ساخت لانه ، هردو فنچ هر شب را در آن سپری می کنند. هر دو پرنده برای کف لانه خود اقدام به جمع آوری مقدار زیادی تکه‏ های نرم از برگ و رشته‏ های مثل نخ و شاخه‏ های می‏ کنند. در نهایت لانه با کوچکترین لوازم ممکن در یک هفته قبل از تخم گذاری آماده می شود.

بین ۳ تا ۱۲ تخم در هر دوره، تخم گذاری می‏ شود. پس از تخم گذاری نباید به لانه دست زد چرا که شاید فنچ ماده از روی تخم خود بلند شود و دیگر روی آن ننشینند. معمولا ۱۴ تا ۱۶ روز طول می ‏کشد تا جوجه‏ ها سر از تخم بیرون آورند. همچنین ۳ تا ۴ هفته بعد از دنیا آمدن طول می کشد تا جوجه ها از لانه بیرون بیایند. در این مدت فنچ ها کنار جوجه ‏ها ‏می‏ نشینند و آنها را به نوبت تغذیه می‏ کنند. تا زمانی که جوجه ها نتوانند بدون وابستگی به پدر و مادرشان بر روی میله بنشینند نباید لانه را از قفس خارج کنید. بعد از بیرون آمدن همه جوجه‏ ها، فنچ مادر به سرعت برای دوره بعدی تخم گذاری به لانه بر می‏ گردد. 

تغذیه مناسب فنچ ها تا سن دو ماهگی موجب بالغ شدن آنها می شود و فنچ ها توانایی تشکیل خانواده و جفت گیری را خواهند داشت.